Sport Kultura Društvo Obrazovanje Privreda Poljoprivreda Sela
• Kasina odala počast Jožefu Švajdlu

U petak, 17. marta u Mađarskoj građanskoj kasini održana je prigodna svečanost povodom nacionalnog praznika Mađara, 15. marta, u sećanje na dan kada je 1848. godine u Budimpešti izbila građanska revolucija, čiji cilj je bilo oslobađanje od Habsburške monarhije.

Foto 30393Foto 30396Tom prilikom u dvorištu Mađarske građanske kasine otkrivena je bista generala mađarske revolucionarne vojske Jožefa Švajdla, rođenog Somborca, koji je 6. oktobra 1849. godine, zajedno sa 12 drugih generala, pogubljen u Aradu (današnja Rumunija).
Svečana priredba održana je u velikoj sali Mađarske građanske kasine. Predsednica udruženja dr Eržebet Karher podsetila je u svom govoru na značaj Kasine za Sombor i somborske Mađare i istakla da je to društvo zvanično registrovano upravo u martu pre 150 godina, iako je u tom trenutku već funkcionisalo pet godina, ali zbog političkih prilika u austrijskoj carevini nije moglo biti zvanično upisano.
Generalni konzul Generalnog konzulata Mađarske u Subotici Zoltan Plank pročitao je pismo mađarskog premijera Viktora Orbana. Prisutnima se obratio i državni sekretar ministarstva za ljudske resurse mađarske vlade Laslo Palkovič, koji je istakao da Mađarska ulaže velike napore da Mađarima van granica matice omogući i visoko obrazovanje na maternjem jeziku, a kao primer tih težnji naveo je otvaranje kampusa Medicinskog fakulteta iz Pečuja u Somboru.
Vrhunac svečanosti svakako je bilo otkrivanje biste Jožefa Švajdla, čiji monumentalni spomenik je do pre 99 godina stajao ispred zgrade Županije. Bistu su otkrili dr Eržebet Karher i Karolj Rezička, predsednik UO Mađarske građanske kasine. Bronzano poprsje Jožefa Švajdla izradio je somborski akademski vajar Peter Mraković, postament je izgradio Kornel Konc, a mermernu oblogu izradio je kamenorezac Danijel Hordoši iz Bezdana. Vence sećanja položili su predstavnici Nacionalnog saveta mađarske nacionalne manjine, vojvođanskih mađarskih političkih partija, te brojni gosti iz Mađarske, među kojima je bio i poslanik u parlamentu Mađarske iz Baje Ištvan Ikotić.
triletrip @ Pon, 20.03.2017. 13:30
baja bista danijel hordoši dr eržebet karher društvo državni sekretar generalni konzul istorija ištvan ikotić jožef švajdl karolj rezička kornel konc laslo palkovič mađarska mađarska građanska kasina ministarstvo za ljudske resurse peter mrakovič sombor zoltan plank
• Vek i po Kasine

Mađarska građanska kasina obeležila je u subotu vek i po od osnivanja i 130 godina boravka u kući u kojoj se i danas nalazi.

Foto 16267Foto 16270 - Sredinom 19. veka radnička klasa počela je da jača, kao i zanatstvo, industrija i trgovina. Pojavila se potreba da se pripadnici te klase nađu nekom okruženju, u društvu u kojem bi mogli razmenjivati mišljenja i nova saznanja koja bi mogla pomoći u unapređivanju posla. Na teritoriji Auostrougarske tada su već formirane čitaonice, ali je njih posećivala tadašnja elita: veleposednici i učeni ljudi. Zanatlije, industrijalci i trgovci tu nisu imali pristup. Zbog toga se skupina ljudi te klase počela viđati i razmenjivati mišljenja u jednoj gostionici, već tokom 1862 godine. Ta grupa je tokom godina bivala sve veća. Bila je višenacionalna, bilo je među njima Mađara, Nemaca, Bunjevaca, Srba, Hrvata. Sve ih je povezivao zajednički interes napredovanja. Jezička barijera nije postojala, svi su govorili svačiji jezik i svi su se poštovali. Kada su se stvorili uslovi posle postizanja austro-ugarskog sporazuma 1867. godine, društvo je već brojalo 133 člana. Na prvi dan katoličkog Uskrsa te godine ozvaničili su i registrovali Mađarsku građansku kasinu - podsetila je na istorijat nastanka jedne od najstarijih gradskih institucija njena sadašnja predsednica dr Eržebet Karher.
Mađarska građanska kasina imala je značajan uticaj na nastanak mnogih društvenih i kulturnih institucija koje u Somboru deluju i danas: iznedrila je dobrovoljno vatrogasno društvo, učestvovalo je u osnivanju Narodnog pozorišta, osnovalo je prvo udruženje zanatlija i trgovaca. Mađarska građanska kasina bila je deoničar budimpeštanske izdavačke kuće Corvinus, kako bi građanima obezbedila jeftinije knjige. Zgrada koja se nalazi na uglu Apatinskog puta i venca i u kojoj se Kasina i danas nalazi, kupljena je 1882. godine zahvaljujući većim prilozima imućnijih članova, kao i drugih članova. Prikupljeno je za ondašnje vreme pozamašnih 12 hiljada forinti. Osnivača je bilo mnogo, ali među značajnijima su bili Šebešćen Belt, Nandor Biterman, Karolj Estergami, Antal Elrih, Antal Fernbah, Balint Fernbah, Lerinc Falcione, Đula Fejer, Janoš Gerlih, Ištvan Hušvet, Karlo Hameder, Vince Tum, Kalman Vadaš.
Na svečanosti održanoj u subotu uveče u Mađarskoj građanskoj kasini predstavile su se sekcije koje danas deluju u udruženju, od najmlađih do najstarijih: plesne, pevačke, književne grupe, solo pevači, glumci amateri... Gosti obeležavanja 150. godišnjice Kasine bili su predstavnici Ambasada Mađarske, bratskog grada Baja, crkava, političkih organizacija. Grad Sombor predstavljali su član Gradskog veća Čaba Sakač i pomoćnik gradonačelnika Atila Pribila.
triletrip @ Pon, 26.11.2012. 00:52
150 godina dr eržebet karher istorija jubilej kasina kultura mađarska građanska kasina predsednica sombor svečanost
• Nova uprava u Dunataju

Somborski list na mađarskom jeziku „Dunataj” dobio je novi Upravni odbor, koji je izabran nakon što je pre godinu i po dana starom istekao mandat.

Foto 1041Osnivač, Mađarska građanska kasina, je imenovala i novog v.d. glavnog i odgovornog urednika: tu dužnost će od nove godine preuzeti, na sopstveni zahtev, Žuža F. Cirkl, novinarka tog lista. Predsednik novog Upravnog odbora je Karolj Rezička, a članovi su dr Eržebet Karher, Jožef Slako, Akoš Elveđi kao predstavnik Demokratske zajednice vojvođanskih Mađara i Timea Bešić iz redova zaposlenih. Članovi Nadzornog odbora su Marta Molnar, Timea Lenert i Laslo Sladek.
Osnivač je smatrao važnim da se imenuje naslednik sadašnjeg direktora i glavnog urednika Ištvana Viraga, koji te dužnosti obavlja kao penzioner. Jednoglasno je odlučeno da Žuža F. Cirkl uredničke poslove obavlja kao vršilac dužnosti tokom šest meseci, počev od 1. januara 2013. godine.
triletrip @ Sub, 27.10.2012. 23:28
akoš elveđi dr eržebet karher društvo dunataj ištvan virag jožef slako karolj rezička laslo sladek mađari mađarska građanska kasina manjine marta molnar novina sombor timea bešić timea lenert upravni odbor žuža f. cirkl